Thứ Ba, 06/09/2016 | 22:03 GMT+7
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ |

Bão tố giữa Trung Quốc và người đứng đầu Nhà Trắng

Giới lãnh đạo Trung Quốc bị cáo buộc là đã thực hiện một động thái ngoại giao “có tính toán kỹ”, nhằm “hạ nhục” Tổng thống Mỹ Barack Obama – báo hiệu những khó khăn mà vị Tổng thống tương lai của Mỹ phải đối mặt về đường lối ngoại giao đối với Bắc Kinh.

Tổng thống Obama là vị nguyên thủ duy nhất phải đáp xuống sân bay Hàng Châu từ…cửa đuôi máy bay (Ảnh: Getty)

Buổi đón tiếp ông Obama tới Hàng Châu tham dự Hội nghị G20 của chủ nhà Trung Quốc không có xe thang và nghi lễ trải thảm đỏ theo thông lệ. Sự kiện trên còn gây sốc cho toàn thế giới với màn tranh cãi không mấy đẹp mắt giữa nhân viên ngoại giao 2 phía mà phía Trung Quốc được cho là những người gây chuyện trước.

Cũng trong khuôn khổ Hội nghị G20, Trung Quốc đã trải thảm đỏ đón tiếp tất cả các vị nguyên thủ quốc gia khác tới tham dự, như Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Hàn Quốc Park Geun Hye, hay Thủ tướng Anh Theresa May.

Tuy nhiên ông Obama, trong vai trò nhà lãnh đạo của nền kinh tế lớn nhất Thế giới, trong chuyến công du cuối cùng của mình tới châu Á, lại bị buộc phải bước xuống từ…cửa phụ phía đuôi của chiếc chuyên cơ Air Force One, sau khi xe thang không được điều tới khi ông hạ cánh xuống Hàng Châu vào chiều ngày thứ Bảy tuần trước.

“Sự đón tiếp mà ông Obama và phái đoàn Mỹ nhận được khi tới Trung Quốc vào hôm thứ Bảy là không thể chấp nhận được, kể cả theo tiêu chuẩn của phía Trung Quốc”, tờ New York Times bình luận.

“Sự sỉ nhục” có tính toán trước kỹ càng

Ông Jorge Guajardo, cựu Đại sứ Mexico tại Trung Quốc cho rằng đó không phải là sự cố ngoài ý muốn mà là một sự sỉ nhục có tính toán trước mà Bắc Kinh dành cho ông Obama.

“Với người Trung Quốc, một sự việc như vậy không thể là do nhầm lẫn được”, ông Guajardo nhận xét. “Tôi đã làm việc với người Trung Quốc trong vòng 6 năm. Tôi cũng từng tham gia tổ chức các chuyến viếng thăm tương tự. Trong đó có chuyến thăm của ông Tập Cận Bình tới Mexico và 2 chuyến công du của 2 đời Tổng thống Mexico khác nhau tới Trung Quốc. Tôi biết rõ chúng diễn ra như thế nào, luôn cẩn thận, chu đáo tới từng chi tiết nhỏ, không thể là một sự nhầm lẫn được”.

“Đó là một sự sỉ nhục”, ông Guajardo nói thêm. “Một hành động thay cho lời nói rằng: ‘Ông thấy đấy, với chúng tôi ông không quá quan trọng’. Đó là một phần trong các chính sách ngạo mạn mới của Trung Quốc, nhằm khuấy động tinh thần dân tộc của người dân nước này, rằng ‘Trung Quốc đã vươn lên tầm cỡ một siêu cường’”.

 

Việc một vị Tổng thống Hoa Kỳ bước xuống từ cửa đuôi máy bay trong chuyến công du nước ngoài là hình ảnh khá hiếm gặp (Ảnh: Reuters)

Ông Guajardo cho rằng, các chính sách như vậy của Trung Quốc tỏ ra rất hiệu quả đối với quần chúng của nước này. Với trường hợp vụ “sỉ nhục” ông Obama vừa qua, cựu Đại sứ Mexico cho rằng đó là một lá bài “dân tộc chủ nghĩa” của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Đồng quan điểm với nhà ngoại giao Mexico, ông Bill Bishop – một chuyên gia về Trung Quốc thừa nhận màn tiếp đón ông Obama trông qua rất giống phía Trung Quốc cố ý khiến phái đoàn Mỹ xuất hiện trong hình ảnh yếu ớt với vai trò bị xem nhẹ.

“Quả thật nó giống với một màn sỉ nhục”, ông Bishop cho biết. “Coi này, chúng tôi có thể buộc Tổng thống Mỹ phải bước ra từ đuôi máy bay”.

Clip quan chức ngoại giao Trung Quốc lớn tiếng quát nạt đồng nghiệp trong phái đoàn Mỹ (Video: Youtube)

Ông Bishop nhấn mạnh rằng không có bằng chứng nào đủ để khẳng định trung quốc cố tình gây ra sự cố trên, mọi chuyện hoàn toàn có thể chỉ là một sự thổi phồng của giới truyền thông, như cách mà phía Trung Quốc giải thích.

Nhưng việc Trung Quốc mất cả năm trời chuẩn bị cho sự kiện quan trọng trên để rồi đột nhiên để xảy ra một sự cố với chỉ duy nhất một vị nguyên thủ quốc gia là điều rất khó tin.

Giải thích sự cố trên với tờ SCMP, một quan chức Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định việc không có xe thang và thảm đỏ đón ông Obama là do chính phái đoàn Mỹ từ chối.

“Trung Quốc chả có lợi gì qua việc đối đãi không tốt với Tổng thống Obama”, quan chức trên cho biết.

“Trung Quốc luôn tiến hành nghi lễ trải thảm đỏ với tất cả mọi nguyên thủ quốc gia tới thăm, tuy nhiên phía Mỹ phàn nàn rằng người lái xe không nói tiếng Anh và không hiểu chỉ thị về an ninh từ phía họ, nên Trung Quốc đề nghị rằng chúng tôi sẽ cung cấp cho họ một người phiên dịch ngồi cạnh người lái xe; tuy nhiên phía Mỹ từ chối lời đề nghị đó và nói luôn rằng họ không cần xe thang cùng với nghi lễ trải thảm đỏ tại sân bay”, vị quan chức giấu tên nói với SCMP.

“Điềm xấu” cho người kế nhiệm ông Obama

Về phần mình, Tổng thống Obama đã đưa ra câu trả lời rất “ngoại giao” khi được hỏi về sự cố trên.

“Tôi sẽ không thổi phồng tầm quan trọng của sự cố tại sân bay Hàng Châu”, ông Obama phát biểu trong một cuộc họp báo tại thành phố Hàng Châu, bên lề sự kiện Hội nghị G20. “Sự cố như vậy không chỉ xảy ra ở mỗi Trung Quốc mà còn cả nhiều nơi khác, đôi lúc là cả các đồng minh của Mỹ”.

“Đoàn chúng tôi có rất nhiều máy bay, nhiều trực thăng, xe cộ và nhiều nhân sự. Nếu bạn là nước chủ nhà, đôi lúc có thể bạn sẽ thấy bị quá tải”, ông Obama nhận xét.

Tuy nhiên, theo nhận định của tờ Washington Post, mọi chuyện không chỉ đơn thuần là một sự cố như vậy, mà nó cho thấy hố sâu ngăn cách giữa Mỹ và Trung Quốc về mặt ngoại giao.

Nội dung thảo luận giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc tại G20, theo Washington Post, như một sự “tô hồng” về quan hệ ngoại giao giữa 2 nước, điển hình như hợp tác trong giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.

Trong khi đó, trên thực tế, 2 nền kinh tế lớn nhất của Thế giới hiện vẫn đang thất bại trong việc tìm được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề, như các tranh chấp chủ quyền trên biển, an ninh mạng, thương mại và cả nhân quyền.

Cuộc cãi vã giữa nhân viên ngoại giao 2 bên vừa qua có thể chỉ là một hành động bộc phát, nhưng có thể xem là một ví dụ nhãn tiền cho thấy sự khác biệt lớn về quan điểm giữa 2 phía.

“Không có nhiều thay đổi kể từ chuyến thăm ‘đầy sóng gió’ của ông Obama tới Trung Quốc vào năm 2009”, Washington Post nhận xét.

 

Trung Quốc và Mỹ được cho là hiện vẫn “không cùng chí hướng” với nhau (Ảnh: AP)

Trung Quốc và Mỹ hiện đều tránh công khai bày tỏ một thái độ có phần “thù địch”. Tuy nhiên cách tiếp cận này lại làm gia tăng nghi ngờ, khiến 2 nước ngày càng mất kiên nhẫn với nhau.

Các quốc gia xung quanh Trung Quốc đều bày tỏ sự quan ngại trước sự trỗi dậy của nước này, nhưng lại không đủ tin tưởng rằng Mỹ là một đối trọng đủ sức để kiềm tỏa.

Vẫn đề cán cân quan hệ ngoại giao Mỹ-Trung có thể sẽ là vấn đề khó khăn nhất mà người kế nhiệm ông Obama phải đương đầu tại châu Á. Cái cách mà vị Tổng thống Mỹ tương lai dàn xếp mối quan hệ này có thể sẽ định hình tương lai khu vực châu Á – Thái Bình Dương trong nhiều thập kỷ tới.

Nếu chuyến thăm lần này của ông Obama có thể coi là một dấu hiệu, thì dấu hiệu đó cho thấy tình hình căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ không được cải thiện trong một sớm một chiều.

Video hot nhất tuần qua